શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો વર્ણવો.

(N/A) શ્વસનનો પ્રથમ તબક્કો ગ્લાયકોલિસિસ તરીકે ઓળખાય છે.
વ્યાખ્યા: ગ્લાયકોલિસિસ એ એવી પ્રક્રિયા છે જેમાં ગ્લુકોઝના એક અણુનું વિઘટન થઈને પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓ બને છે.
ઉદભવ: 'ગ્લાયકોલિસિસ' શબ્દ ગ્રીક શબ્દો 'ગ્લાયકોસ' (શર્કરા) અને 'લાઇસિસ' (વિઘટન) પરથી ઉતરી આવ્યો છે.
ઇતિહાસ: ગ્લાયકોલિસિસની યોજના ગુસ્તાવ એમ્બડેન,ઓટ્ટો મેયરહોફ અને જે. પારનાસ દ્વારા આપવામાં આવી હતી,તેથી તેને $EMP$ પથ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
સ્થાન અને પ્રક્રિયા: ગ્લાયકોલિસિસ કોષના કોષરસમાં થાય છે. આ પ્રક્રિયામાં ગ્લુકોઝનું આંશિક ઓક્સિડેશન થઈને પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓ બને છે. વનસ્પતિઓમાં,ગ્લુકોઝ સુક્રોઝ (પ્રકાશસંશ્લેષણની અંતિમ નીપજ) અથવા સંગ્રહિત કાર્બોદિતોમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
મુખ્ય તબક્કાઓ:
$1$. ફોસ્ફોરાયલેશન: હેક્સોકાઈનેઝ ઉત્સેચકની મદદથી $ATP$ નો ઉપયોગ કરીને ગ્લુકોઝ અને ફ્રુક્ટોઝનું $Glucose-6-phosphate$ માં રૂપાંતર થાય છે.
$Glucose + ATP \xrightarrow{\text{Hexokinase}} Glucose-6-Phosphate$
$2$. આઈસોમેરાઈઝેશન: $Glucose-6-phosphate$ નું $Fructose-6-phosphate$ માં રૂપાંતર થાય છે.
$3$. બીજું ફોસ્ફોરાયલેશન: $ATP$ ની હાજરીમાં $Fructose-6-phosphate$ નું $Fructose-1,6-bisphosphate$ માં રૂપાંતર થાય છે.
$4$. વિભાજન: $Fructose-1,6-bisphosphate$ નું વિભાજન થઈને બે ટ્રાયોઝ ફોસ્ફેટ બને છે: $Dihydroxyacetone$ $phosphate$ $(DHAP)$ અને $3-phosphoglyceraldehyde$ $(PGAL)$.
$5$. આગળના તબક્કાઓ: દસ ઉત્સેચકીય પ્રક્રિયાઓની શ્રેણી દ્વારા,આ ટ્રાયોઝ ફોસ્ફેટ અંતે પાયરુવિક એસિડના બે અણુઓમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જેમાં $NADH + H^+$ અને $ATP$ ઉત્પન્ન થાય છે.